Jako Kākāpō (ke yo rele tou "jako chouèt " akòz karakteristik vizaj li yo ki sanble ak yon chouèt) se yon espès jako ki an danje kritik, natif natal nan Nouvèl Zelann . Li se yon bèt dwòl paske li se zwazo ki viv pi lontan nan mond lan (li ka viv jiska 90 an). Li peze anviwon 3-4 kg, li se tou jako ki pi lou a, sèl jako ki pa ka vole e ki viv lannwit nan mond lan.
Kākāpō yo te rete nan Nouvèl Zelann depi yo te evolisyon nan izòlman , men popilasyon yo te diminye rapidman. Nan ane 1970 yo, se sèlman 18 kākāpō mal yo te konnen ki te egziste. Yo te konfime egzistans Kākāpō fi an 1980. Gras a yon jesyon konsèvasyon entansif, peroke Kākāpō yo te sove soti nan wout pou yo disparèt. Kantite yo te 51 an 1995. Jodi a, gen 247 kākāpō ki vivan.
Pou ede nan konsèvasyon an, pwojè Kākāpō125+ la te kòmanse an 2015 pou sekansye jenòm 125 kākāpō vivan plis kèk moun enpòtan ki te mouri dènyèman. Lide a sete amelyore jesyon jenetik kākāpō yo, patikilyèman pou adrese pwoblèm repwodiksyon ki ba (enfètilite) ak maladi ki t ap anpeche rekiperasyon an. Asanblaj konplè nan nivo kwomozòm nan jenòm referans yon kākāpō endividyèl te fini an 2018 3.
Nan yon etid ki te pibliye nan dat 29 out 2023, ekip rechèch la rapòte sekansyasyon jenòm prèske tout popilasyon kakapo a (jiska 2018) ki te gen 169 kakapo, ki soti nan 125 moun vivan ak 44 echantiyon ki estoke. Done nivo popilasyon an asosye divèsite jenetik atravè espès yo ak sekans ADN espesifik ki lye ak karakteristik tankou sansiblite a maladi, kwasans ti zwazo, elatriye. Sa a ta ka ede idantifye risk pou sante pi bonè pou planifye tretman ki adapte ak chak zwazo kakapo. Apwòch sa a pou idantifye karakteristik jenetik espesifik ki enpòtan pou siviv ta ka reyitilize pou jere konsèvasyon lòt espès ki an danje 4,5.
***
Referans:
- Depatman Konsèvasyon. Gouvènman NZ. Kākāpō Recovery. Disponib nan https://www.doc.govt.nz/our-work/kakapo-recovery/
- Mize Istwa Natirèl. Kākāpō orijinal New Zeland yo rale tounen soti nan kwen an nan disparisyon. https://www.nhm.ac.uk/discover/new-zealands-quirky-kakapo-are-pulled-back-from-extinction.html
- Depatman Konsèvasyon. Gouvènman NZ. Kākāpō125+ sekans jèn https://www.doc.govt.nz/our-work/kakapo-recovery/what-we-do/research-for-the-future/kakapo125-gene-sequencing/
- University of Otago 2023. Nouvèl – Ekonomize espès yo soti nan disparisyon – sekans popilasyon kākāpō-wo kalite bay zouti nan konpreyansyon kle jenetik konsèvasyon. Disponib nan https://www.otago.ac.nz/news/otago0247128.html Aksè sou 29 Out 2023.
- Guhlin, J., Le Lec, MF, Wold, J. et al. Genomic nan tout espès kākāpō bay zouti pou akselere rekiperasyon an. Nat Ecol Evol (2023). https://doi.org/10.1038/s41559-023-02165-y Preprint nan bioRxiv fè: https://doi.org/10.1101/2022.10.22.513130
***
