Mo "robo" a raple nou imaj yon machin metalik ki sanble ak moun (umanoid) ki fèt epi pwograme pou fè kèk travay otomatikman pou nou. Sepandan, robo yo (oswa bot) ka gen nenpòt fòm oswa gwosè epi yo ka fèt ak nenpòt materyèl (ki gen ladan materyèl byolojik tankou selil vivan) selon konsepsyon ak egzijans fonksyonèl yo. Yo ka pa gen okenn fòm fizik tankou nan ka Siri oswa Alexa . Robo yo se atifak oswa machin ki fèt rasyonèlman ki montre otonomi epi ki fè travay espesifik.
Robo byolojik (oswa biobot) itilize selil oswa tisi vivan kòm materyèl fabrikasyon. Tankou tout robo, biobot yo se machin pwogramab tou, yo montre otonomi epi yo fè travay espesifik. Sa yo se yon klas espesyal nan estrikti sentetik vivan aktif ak motil.
Tisi vivan yo an jeneral pa robo. Yo se pati nan bèt. Selil vivan yo vin tounen robo lè yo libere anba kontrent nòmal yo epi yo pwograme yo nan fòm ak fonksyon yo vle a lè yo konbine epi bay selil yo fòm atifisyèl pou yo montre konpòtman espesifik.
Ksenobot yo te premye biobot konplètman byolojik yo te kreye nan laboratwa an 2020 lè l sèvi avèk selil ze ki soti nan anbriyon yon espès krapo yo rele Xenopus laevis (se poutèt sa non Ksenobots la soti). Se te premye òganis atifisyèl vivan, ki te kapab repare tèt li, epi ki te kapab replike tèt li. Selil vivan yo te itilize kòm blòk konstriksyon ki te libere anba kontrent nòmal rès anbriyon an pou bay nesans yon nouvo fòm lavi atifisyèl ki te gen mòfoloji ak karakteristik li yo te "konsepsyone" atifisyèlman. Kidonk, Ksenobot te yon òganis sentetik vivan. Devlopman Ksenobots yo te demontre ke selil ki sòti nan yon anbriyon anfibyen ka pwograme nan fòm ak fonksyon yo vle lè yo libere kontrent natirèl yo. Sepandan, yo pa t konnen si yo te kapab kreye biobots apati selil ki pa anfibyen oswa selil adilt.
Syantis yo rapòte kounye a ke yo te reyisi konstwi biobot lè l sèvi avèk selil adilt ki soti nan tisi imen ki pa anbriyonik , avèk kapasite ki depase Xenobot yo. Yo te rele biobot sa a ' Anthrobots ' poutèt orijin imen li.
Piske Xenobots yo te sòti nan selil anbriyonè anfibyen yo lè yo te moule selil yo endividyèlman, ekip rechèch la te kòmanse pa teste si kapasite pou bay biobots limite a selil anfibyen sa yo oubyen si lòt selil adilt ki pa anfibyen, ki pa anbriyonè kapab jenere biobots tou? Anplis, èske selil grenn yo bezwen nesesèman skulte endividyèlman pou jenere biobots oubyen si pouse selil grenn inisyal yo pou yo konstwi biobots tou kapab mennen nan oto-konstriksyon biobots? Pou sa, olye de tisi anbriyonè, chèchè yo te itilize selil adilt somatik ki sòti nan epitelyòm poumon imen epi yo te kapab jenere nouvo estrikti vivan miltiselilè, oto-konstriksyon, mobil san yo pa eskilte manyèlman oubyen itilize okenn machin ekstèn pou bay fòm. Metòd yo itilize a évolutif. Yo te pwodui yon pakèt biobots an paralèl ki te deplase atravè pwopilsyon ki te kondwi pa silia epi ki te viv pandan 45-60 jou. Sa ki enteresan, yo te obsève tou ke Anthrobots te deplase atravè fant nan monokouch newòn yo epi yo te pwovoke gerizon efikas nan domaj in vitro.
Sentèz Antwobot yo enpòtan paske li demontre ke plastisite selil yo pou bay nesans biobot pa limite a selil anbriyonik oswa anfibyen sèlman. Li montre ke selil somatik imen adilt san okenn modifikasyon jenetik ka fòme nouvo biobot san okenn machin ekstèn pou bay fòm.
Antrobots yo se yon amelyorasyon parapò ak Xenobots yo epi yon avansman nan teknoloji ki enpòtan ki gen enplikasyon enpòtan pou pwodiksyon tisi konplèks pou itilizasyon klinik nan medikaman rejeneratif . Nan lavni, li ka vin posib pou pwodui Antrobots pèsonalize pou chak pasyan epi deplwaye yo nan kò a san yo pa pwovoke okenn repons iminitè.
***
Referans:
- Blackiston D. et al 2023. Robo byolojik: pèspektiv sou yon jaden entèdisiplinè emerge. Sou entènèt jwèt Robotik mou. Out 2023. 674-686. DOI: https://doi.org/10.1089/soro.2022.0142
- Gumuskaya, G. et al. 2023. Motile Living Biobots Self-Construct soti nan granmoun Imèn Selil Grenn Somatic Progenitor. Advanced Science 2303575. pibliye: 30 Novanm 2023 DOI: https://doi.org/10.1002/advs.202303575
- Tufts University 2023. Nouvèl - Syantis yo bati ti robo byolojik soti nan Imèn Selil yo. https://now.tufts.edu/2023/11/30/scientists-build-tiny-biological-robots-human-cells
- Ebrahimkhani Mo.R. ak Levin M., 2021. Machin vivan sentetik: Yon nouvo fenèt sou lavi. iScience pèspektiv. Volim 24, Nimewo 5, 102505, 21 me 2021. DOI: https://doi.org/10.1016/j.isci.2021.102505
***
