Twa adenoviris yo itilize kòm vektè pou pwodui vaksen COVID-19, mare ak faktè plakèt 4 (PF4), yon pwoteyin ki enplike nan patojèn nan maladi kayo.
Vaksen COVID-19 ki baze sou adenovirus tankou ChAdOx1 Oxford/AstraZeneca a itilize vèsyon adenovirus viris grip komen an (yon viris ADN ) ki febli epi modifye jenetikman kòm vektè pou ekspresyon pwoteyin viral nouvo kowonaviris nCoV-2019 la nan kò imen an. Pwoteyin viral ki eksprime a aji kòm antijèn pou devlopman iminite aktif. Adenovirus ki itilize a pa ka replike, sa vle di li pa ka replike nan kò imen an, men kòm vektè, li bay yon opòtinite pou tradiksyon jèn enkòpore ki kode pwoteyin Spike (S) nouvo kowonaviris 1 la . Lòt vektè tankou adenovirus imen tip 26 (HAdV-D26; itilize pou vaksen Janssen COVID), ak adenovirus imen tip 5 (HAdV-C5) yo te itilize tou pou pwodui vaksen kont SARS-CoV-2.
Vaksen Oxford/AstraZeneca COVID-19 (ChAdOx1 nCoV-2019) te jwenn efikas nan esè klinik epi li te resevwa apwobasyon pa regilatè yo nan plizyè peyi (li te resevwa apwobasyon pa MHRA nan UK a sou 30 desanm 2020). Kontrèman ak lòt vaksen COVID-19 (vaksen mRNA) ki disponib nan epòk sa a, yo te panse sa a gen avantaj relatif an tèm de depo ak lojistik. Byento li te vin vaksen prensipal la nan batay kont pandemi an atravè lemond e li te fè kontribisyon enpòtan nan pwoteje moun atravè lemond kont COVID-19.
Sepandan, yo te sispèk yon posib lyen ant vaksen AstraZeneca kont COVID-19 la ak yon boul nan san lè yo te rapòte anviwon 37 ka ra boul nan san (sou plis pase 17 milyon moun ki te pran vaksen an) nan Inyon Ewopeyen an ak Grann Bretay. An konsiderasyon posib efè segondè sa a, apre sa, yo te rekòmande vaksen ARNm Pfizer oswa Moderna yo 2 pou itilize nan moun ki poko gen 30 an. Men, ki jan maladi kayo ki ra tankou sendwòm tronbositopeni (TTS), yon kondisyon ki sanble ak tronbositopeni pwovoke pa eparin (HIT) yo wè nan moun ki resevwa vaksen AstraZeneca kont COVID-19 la ki itilize vektè ChAdOx1 ( adenovirus chimpanz Y25) la koze ak mekanis ki enplike a, te rete enkoni.
Yon etid resan ki pibliye nan Science Advances pa Alexander T. Baker et al. demontre ke twa adenovirus yo itilize kòm vektè pou pwodui vaksen SARS-CoV-2 yo mare ak faktè plakèt 4 (PF4), yon pwoteyin ki enplike nan patogenez HIT osi byen ke TTS.
Lè l sèvi avèk yon teknik yo rele SPR (Surface Plasmon Resonance), yo te montre ke PF4 mare non sèlman ak preparasyon vektè pi nan vektè sa yo, men tou ak vaksen ki sòti nan vektè sa yo, ki gen menm afinite a. Entèraksyon sa a akòz prezans yon potansyèl sifas elektwopozitif ki fò nan PF4 ki ede nan lyezon ak potansyèl elektwonegatif fò jeneral sou vektè adenoviral yo. Nan ka administrasyon vaksen kovid ChAdOx1 la, vaksen ki enjekte nan misk la ka koule nan san an, sa ki mennen nan fòmasyon konplèks ChAdOx1/PF4 jan sa dekri pi wo a. Nan ka ki ra, kò a rekonèt konplèks sa a kòm viris etranje epi li deklanche fòmasyon antikò PF4 yo. Liberasyon antikò PF4 yo mennen plis nan agregasyon PF4, kidonk fòme kayo san, mennen nan plis konplikasyon e nan sèten ka, lanmò pasyan an. Sa a jiskaprezan lakòz 73 lanmò sou prèske 50 milyon dòz vaksen AstraZeneca ki te bay nan Wayòm Ini a.
Efè TTS yo wè pi enpòtan apre premye dòz vaksen an olye ke dezyèm dòz la, sa ki sijere ke antikò anti-P4 yo ka pa dire lontan. Konplèks ChAdOx-1/PF4 la anpeche prezans eparin ki jwe yon wòl kle nan HIT. Eparin mare nan plizyè kopi pwoteyin P4 la epi li fòme total ak antikò anti-P4 ki ankouraje deklanchman plakèt epi finalman mennen nan boul nan san.
Evènman ra sa yo ki menase lavi sijere ke gen yon bezwen pou fabrike viris transpòtè yon fason pou evite nenpòt entèraksyon ak pwoteyin selilè ki ka mennen nan SAR (Reyaksyon Advès Grav), kidonk mennen nan lanmò pasyan an. Anplis de sa, yon moun ka gade lòt estrateji pou konsepsyon vaksen ki baze sou sou-inite pwoteyin olye de ADN.
***
Sous:
- Vaksen Oxford/AstraZeneca COVID-19 (ChAdOx1 nCoV-2019) Yo jwenn Efektif ak Apwouve. Syantifik Ewopeyen an. Pibliye 30 Desanm 2020. Disponib nan http://scientificeuropean.co.uk/covid-19/oxford-astrazeneca-covid-19-vaccine-chadox1-ncov-2019-found-effective-and-approved/
- Soni R. 2021. Lyen posib ant vaksen COVID-19 AstraZeneca a ak boul nan san: Pou mwens pase 30 ane yo dwe bay vaksen mRNA Pfizer oswa Moderna. Syantifik Ewopeyen an. Pibliye 7 avril 2021. Disponib nan http://scientificeuropean.co.uk/covid-19/possible-link-between-astrazenecas-covid-19-vaccine-and-blood-clots-under-30s-to-be-given-pfizers-or-modernas-mrna-vaccine/
- Baker AT, et al 2021. ChAdOx1 reyaji ak CAR ak PF4 ak enplikasyon pou tronboz ak sendwòm tronbositopeni. Avanse Syans. Vol 7, Issue 49. Published 1 Dec 2021. DOI: https://doi.org/10.1126/sciadv.abl8213
***
